अयोध्याकाण्ड - Ayōdhyākāṇḍa (भाग - ३ ;;; Part – 3)

 

अयोध्याकाण्ड - Ayōdhyākāṇḍa (भाग - ३ ;;; Part – 3)

 

Sarga number as per Ramayana	Shlokas extracted	No. of shlokas	Cumulative number of shlokas in this Kanda
6	एकयामावशिष्टायां रात्र्यां प्रतिविबुध्य सः | अलङ्कारविधिं कृत्स्नं कारयामास वेश्मनः || १|| तत्र शृण्वन्सुखा वाचः सूतमागधबन्दिनाम् | पूर्वां सन्ध्यामुपासीनो जजाप यतमानसः || २|| तेषां पुण्याहघोषोऽथ गम्भीरमधुरस्तदा | अयोध्यां पूरयामास तूर्यघोषानुनादितः || ३|| कृतोपवासं तु तदा वैदेह्या सह राघवम् | अयोध्या निलयः श्रुत्वा सर्वः प्रमुदितो जनः || ४|| ततः पौरजनः सर्वः श्रुत्वा रामाभिषेचनम् | प्रभातां रजनीं दृष्ट्वा चक्रे शोभां परां पुनः || ५|| सिताभ्रशिखराभेषु देवतायतनेषु च | चतुष्पथेषु रथ्यासु चैत्येष्वट्टालकेषु च || ६|| नानापण्यसमृद्धेषु वणिजामापणेषु च | कुटुम्बिनां समृद्धेषु श्रीमत्सु भवनेषु च || ७|| सभासु चैव सर्वासु वृक्षेष्वालक्षितेषु च | ध्वजाः समुच्छ्रिताश्चित्राः पताकाश्चाभवंस्तदा || ८|| नटनर्तकसङ्घानां गायकानां च गायताम् | मनःकर्णसुखा वाचः शुश्रुवुश्च ततस्ततः || ९|| रामाभिषेकयुक्ताश्च कथाश्चक्रुर्मिथो जनाः | रामाभिषेके सम्प्राप्ते चत्वरेषु गृहेषु च || १०|| बाला अपि क्रीडमाना गृहद्वारेषु सङ्घशः | रामाभिषेकसंयुक्ताश्चक्रुरेव मिथः कथाः || ११|| कृतपुष्पोपहारश्च धूपगन्धाधिवासितः | राजमार्गः कृतः श्रीमान्पौरै रामाभिषेचने || १२|| प्रकाशीकरणार्थं च निशागमनशङ्कया | दीपवृक्षांस्तथा चक्रुरनु रथ्यासु सर्वशः || १३|| अलङ्कारं पुरस्यैवं कृत्वा तत्पुरवासिनः | आकाङ्क्षमाणा रामस्य यौवराज्याभिषेचनम् || १४|| समेत्य सङ्घशः सर्वे चत्वरेषु सभासु च | कथयन्तो मिथस्तत्र प्रशशंसुर्जनाधिपम् || १५|| अहो महात्मा राजायमिक्ष्वाकुकुलनन्दनः | ज्ञात्वा यो वृद्धमात्मानं रामं राज्येऽह्बिषेक्ष्यति || १६|| सर्वे ह्यनुगृहीताः स्म यन्नो रामो महीपतिः | चिराय भविता गोप्ता दृष्टलोकपरावरः || १७|| अनुद्धतमना विद्वान्धर्मात्मा भ्रातृवत्सलः | यथा च भ्रातृषु स्निग्धस्तथास्मास्वपि राघवः || १८|| चिरं जीवतु धर्मात्मा राजा दशरथोऽनघः | यत्प्रसादेनाभिषिक्तं रामं द्रक्ष्यामहे वयम् || १९|| एवंविधं कथयतां पौराणां शुश्रुवुस्तदा | दिग्भ्योऽपि श्रुतवृत्तान्ताः प्राप्ता जानपदा जनाः || २०|| ते तु दिग्भ्यः पुरीं प्राप्ता द्रष्टुं रामाभिषेचनम् | रामस्य पूरयामासुः पुरीं जानपदा जनाः || २१|| जनौघैस्तैर्विसर्पद्भिः शुश्रुवे तत्र निस्वनः | पर्वसूदीर्णवेगस्य सागरस्येव निस्वनः || २२|| ततस्तदिन्द्रक्षयसंनिभं पुरं दिदृक्षुभिर्जानपदैरुपागतैः | समन्ततः सस्वनमाकुलं बभौ समुद्रयादोभिरिवार्णवोदकम् || २३||	23	116
Various rituals undertaken by Shri Rama along with his wife Seetha, on the eve of his anointment ceremony. Ayodhya was plunged into festive mood, with the happiness of the people knew no bounds.  People from different directions started arriving in Ayodhya to witness the grand occasion.
7	सिक्तराजपथां कृत्स्नां प्रकीर्णकमलोत्पलाम् | अयोध्यां कैकेयि तस्मात्प्रासादादन्ववैक्षत || १|| पताकाभिर्वरार्हाभिर्ध्वजैश्च समलङ्कृताम् | सिक्तां चन्दनतोयैश्च शिरःस्नातजनैर्वृताम् ||२ || अविदूरे स्थितां दृष्ट्वा धात्रीं पप्रच्छ कैकेयि | उत्तमेनाभिसंयुक्ता हर्षेणार्थपरा सती ||३ || राममाता धनं किं नु जनेभ्यः सम्प्रयच्छति | अतिमात्रं प्रहर्षोऽयं किं जनस्य च शंस मे | कारयिष्यति किं वापि सम्प्रहृष्टो महीपतिः || ४|| विदीर्यमाणा हर्षेण धात्री परमया मुदा | आचचक्षेऽथ कैकेय्यै भूयसीं राघवे श्रियम् ||५ || श्वः पुष्येण जितक्रोधं यौवराज्येन राघवम् | राजा दशरथो राममभिषेचयितानघम् || ६|| धात्र्यास्तु वचनं श्रुत्वा कैकेयि क्षिप्रममर्षिता | कैलास शिखराकारात्प्रासादादवरोहत || ७|| अवमुच्य वरार्हाणि शुभान्याभरणानि च | क्रोधागारं गत्वा विशालाक्षी सौभाग्यगर्विता || ८ || असंवृतामास्तरणेन मेदिनीं तदाधिशिश्ये पतितेव किन्नरी | नरेन्द्रपत्नी विमना बभूव सा तमोवृता द्यौरिव मग्नतारका ||९ ||	9	125
Kaikeyi learns that Shri Rama is going to anointed as the Prince regent. Kaikeyi entered the chamber of wrath, lied on the floor there like a golden creeper waiting for her husband to arrive.

इत्यार्षे श्री रामायणे अयोध्याकाण्डे तृतीय: भाग:

 

Ayōdhyākāṇḍa Part-2

Ayōdhyākāṇḍa Part-4