किष्किन्धाकाण्ड - Kiṣkindhākāṇḍa (भाग - १५ ;;; Part – 15)
|
Sarga
number as per Ramayana |
Shlokas
extracted |
No. of shlokas |
Cumulative number of shlokas in this
Kanda |
|
47 |
दर्शनार्थं तु वैदेह्याः सर्वतः कपियूथपाः | सरांसि सरितः कक्षानाकाशं नगराणि च | सुग्रीवेण समाख्यातान्सर्वे वानरयूथपाः | विचिन्त्य दिवसं सर्वे सीताधिगमने धृताः | सर्वर्तुकांश्च देशेषु वानराः सफलान्द्रुमान् | तदहः
प्रथमं कृत्वा मासे प्रस्रवणं गताः | विचित्य तु दिशं पूर्वां यथोक्तां सचिवैः सह | उत्तरां तु दिशं सर्वां विचित्य स महाकपिः | सुषेणः पश्चिमामाशां विचित्य सह वानरैः | तं
प्रस्रवणपृष्ठस्थं समासाद्याभिवाद्य च | विचिताः पर्वताः सर्वे वनानि नगराणि च | गुहाश्च विचिताः सर्वा यास्त्वया परिकीर्तिताः | गहनेषु च देशेषु दुर्गेषु विषमेषु च | उदारसत्त्वाभिजनो महात्मा |
14 |
1062 |
|
The Vanaras troops
went in Eastern, Northern, and Western directions returned within 1 month,
unsuccessful. Everyone hoped Shri Hanuman to find her out, because he is
pursuing the direction in which Seetha was taken away. |
|||
|
48 |
सहताराङ्गदाभ्यां तु गत्वा स हनुमान्कपिः | स
तु दूरमुपागम्य सर्वैस्तैः कपिसत्तमैः | पर्वताग्रान्नदीदुर्गान्सरांसि विपुलान्द्रुमान् | अन्वेषमाणास्ते सर्वे वानराः सर्वतो दिशम् | ते
भक्षयन्तो मूलानि फलानि विविधानि च | त्यक्त्वा तु तं तदा देशं सर्वे वै हरियूथपाः | यत्र
वन्ध्यफला वृक्षा विपुष्पाः पर्णवर्जिताः | न
सन्ति महिषा यत्र न मृगा न च हस्तिनः | स्निग्धपत्राः स्थले यत्र पद्मिन्यः फुल्लपङ्कजाः | कण्डुर्नाम महाभागः सत्यवादी तपोधनः | तस्य
तस्मिन्वने पुत्रो बालको दशवार्षिकः | तेन
धर्मात्मना शप्तं कृत्स्नं तत्र महद्वनम् | तस्य
ते काननान्तांस्तु गिरीणां कन्दराणि च | तत्र
चापि महात्मानो नापश्यञ्जनकात्मजाम् | ते
प्रविश्य तु तं भीमं लतागुल्मसमावृतम् | तं
दृष्ट्वा वनरा घोरं स्थितं शैलमिवापरम् | सोऽपि
तान्वानरान्सर्वान्नष्टाः स्थेत्यब्रवीद्बली | तमापतन्तं सहसा वालिपुत्रोऽङ्गदस्तदा || १८|| रावणोऽयमिति ज्ञात्वा तलेनाभिजघान ह | असुरो
न्यपतद्भूमौ पर्यस्त इव पर्वतः | विचितं तु ततः कृत्वा सर्वे ते काननं पुनः | ते
विचिन्त्य पुनः खिन्ना विनिष्पत्य समागताः | |
22 |
1084 |
|
The vanaras troop
that went in Southern direction searched certain mountains and forests
belonging to Vindhya, but in vain. They enter many uninhabited forests and
places. Their hearts saddened when their search became futile at those
places. |
|||
|
49 |
अथाङ्गदस्तदा सर्वान्वानरानिदमब्रवीत् || १|| परिश्रान्तो महाप्राज्ञः समाश्वास्य शनैर्वचः | दर्यो
गिरिगुहाश्चैव विचिता नः समन्ततः | कालश्च नो महान्यातः सुग्रीवश्चोग्रशासनः | विहाय
तन्द्रीं शोकं च निद्रां चैव समुत्थिताम् | अनिर्वेदं च दाक्ष्यं च मनसश्चापराजयम् | अद्यापीदं वनं दुर्गं विचिन्वन्तु वनौकसः | अवश्यं क्रियमाणस्य दृश्यते कर्मणः फलम् | सुग्रीवः क्रोधनो राजा तीक्ष्णदण्डश्च वानराः | हितार्थमेतदुक्तं वः क्रियतां यदि रोचते | अङ्गदस्य वचः श्रुत्वा वचनं गन्धमादनः | सदृशं
खलु वो वाक्यमङ्गदो यदुवाच ह | पुनर्मार्गामहे शैलान्कन्दरांश्च दरीस्तथा | यथोद्दिष्ठानि सर्वाणि सुग्रीवेण महात्मना | ततः
समुत्थाय पुनर्वानरास्ते महाबलाः | ते
शारदाभ्रप्रतिमं श्रीमद्रजतपर्वतम् | तत्र
लोध्रवनं रम्यं सप्तपर्णवनानि च | तस्याग्रमधिरूढास्ते श्रान्ता विपुलविक्रमाः | ते
तु दृष्टिगतं कृत्वा तं शैलं बहुकन्दरम् | अवरुह्य ततो भूमिं श्रान्ता विगतचेतसः | ते
मुहूर्तं समाश्वस्ताः किं चिद्भग्नपरिश्रमाः | हनुमत्प्रमुखास्ते तु प्रस्थिताः प्लवगर्षभाः | |
22 |
1106 |
|
Angada encourages the
dejected vanaras to continue their search for Seeta, reminding them of the wrath
of Sugreeva and to its consequences, if the monkeys fail to implement
Sugreeva's directive. Though fatigued, but encouraged by Angada's advises,
they start again searching Vindhya ranges, from the beginning. |
|||
इत्यार्षे श्री
रामायणे किष्किन्धाकाण्डे
पञ्चदश: भाग:
No comments:
Post a Comment