किष्किन्धाकाण्ड - Kiṣkindhākāṇḍa (भाग - १६ ;;; Part – 16)

 

किष्किन्धाकाण्ड - Kiṣkindhākāṇḍa (भाग - १६ ;;; Part – 16)

Sarga number as per Ramayana	Shlokas extracted	No. of shlokas	Cumulative number of shlokas in this Kanda
50	सह ताराङ्गदाभ्यां तु सङ्गम्य हनुमान्कपिः | विचिनोति स्म विन्ध्यस्य गुहाश्च गहनानि च || १|| सिंहशार्दूलजुष्टाश्च गुहाश्च परितस्तथा | विषमेषु नगेन्द्रस्य महाप्रस्रवणेषु च || २|| तेषां तत्रैव वसतां स कालो व्यत्यवर्तत | स हि देशो दुरन्वेषो गुहा गहनवान्महान् || ३|| तत्र वायुसुतः सर्वं विचिनोति स्म पर्वतम् | परस्परेण रहिता अन्योन्यस्याविदूरतः || ४||	4	1362
Their search continued in Vindhya Mountain range.
53	ततस्ते ददृशुर्घोरं सागरं वरुणालयम् | अपारमभिगर्जन्तं घोरैरूर्मिभिराकुलम् || १|| मयस्य माया विहितं गिरिदुर्गं विचिन्वताम् | तेषां मासो व्यतिक्रान्तो यो राज्ञा समयः कृतः || २|| विन्ध्यस्य तु गिरेः पादे सम्प्रपुष्पितपादपे | उपविश्य महाभागाश्चिन्तामापेदिरे तदा || ३|| ततः पुष्पातिभाराग्राँल्लताशतसमावृतान् | द्रुमान्वासन्तिकान्दृष्ट्वा बभूवुर्भयशङ्किताः ||४ || ते वसन्तमनुप्राप्तं प्रतिवेद्य परस्परम् | नष्टसन्देशकालार्था निपेतुर्धरणीतले || ५ || स तु सिंहर्षभ स्कन्धः पीनायतभुजः कपिः | युवराजो महाप्राज्ञ अङ्गदो वाक्यमब्रवीत् || ६ || शासनात्कपिराजस्य वयं सर्वे विनिर्गताः | मासः पूर्णो बिलस्थानां हरयः किं न बुध्यते || ७|| तस्मिन्नतीते काले तु सुग्रीवेण कृते स्वयम् | प्रायोपवेशनं युक्तं सर्वेषां च वनौकसाम् || ८|| तीक्ष्णः प्रकृत्या सुग्रीवः स्वामिभावे व्यवस्थितः | न क्षमिष्यति नः सर्वानपराधकृतो गतान् || ९|| अप्रवृत्तौ च सीतायाः पापमेव करिष्यति | तस्मात्क्षममिहाद्यैव प्रायोपविशनं हि नः || १०|| त्यक्त्वा पुत्रांश्च दारांश्च धनानि च गृहाणि च | यावन्न घातयेद्राजा सर्वान्प्रतिगतानितः | वधेनाप्रतिरूपेण श्रेयान्मृत्युरिहैव नः || ११|| न चाहं यौवराज्येन सुग्रीवेणाभिषेचितः | नरेन्द्रेणाभिषिक्तोऽस्मि रामेणाक्लिष्टकर्मणा || १२|| स पूर्वं बद्धवैरो मां राजा दृष्ट्वा व्यतिक्रमम् | घातयिष्यति दण्डेन तीक्ष्णेन कृतनिश्चयः || १३|| किं मे सुहृद्भिर्व्यसनं पश्यद्भिर्जीवितान्तरे | इहैव प्रायमासिष्ये पुण्ये सागररोधसि || १४|| एतच्छ्रुत्वा कुमारेण युवराजेन भाषितम् | सर्वे ते वानरश्रेष्ठाः करुणं वाक्यमब्रुवन् || १५|| तीक्ष्णः प्रकृत्या सुग्रीवः प्रियासक्तश्च राघवः | अदृष्टायां च वैदेह्यां दृष्ट्वास्मांश्च समागतान् || १६|| राघवप्रियकामार्थं घातयिष्यत्यसंशयम् | न क्षमं चापराद्धानां गमनं स्वामिपार्श्वतः || १७|| प्लवङ्गमानां तु भयार्दितानां श्रुत्वा वचस्तार इदं बभाषे | अलं विषादेन बिलं प्रविश्य वसाम सर्वे यदि रोचते वः || १८|| इदं हि माया विहितं सुदुर्गमं प्रभूतवृक्षोदकभोज्यपेयम् | इहास्ति नो नैव भयं पुरन्दरान् न राघवाद्वानरराजतोऽपि वा || १९|| श्रुत्वाङ्गदस्यापि वचोऽनुकूलम् ऊचुश्च सर्वे हरयः प्रतीताः | यथा न हन्येम तथाविधानम् असक्तमद्यैव विधीयतां नः || २०||	20	1382
The vanaras found themselves before the ocean and that already Vasanta Ritu (season) had arrived, indicating that they had crossed the deadline fixed by Sugreeva.   Angada proposes fast unto death as this troop of Vanaras failed to find Seetha, and the timeframe fixed by Sugreeva has also lapsed, and if they return to Kishkindha, it is sure that Sugreeva would kill them.

 

 इत्यार्षे श्री रामायणे किष्किन्धाकाण्डे षोडश: भाग:

 

Kiṣkindhākāṇḍa Part-15

Kiṣkindhākāṇḍa Part-17