सुन्दरकाण्ड - Sundarakāṇḍa (भाग - ३ ;;; Part – 3)

 

सुन्दरकाण्ड - Sundarakāṇḍa (भाग - ३ ;;; Part – 3)

Sarga number as per Ramayana	Shlokas extracted	No. of shlokas	Cumulative number of shlokas in this Kanda
8	स तस्य मध्ये भवनस्य संस्थितम् महद्विमानं मणिवज्रचित्रितम्। प्रतप्त जंबूनदजालकृत्रिमम् ददर्श वीरः पवनात्मजः कपिः॥१|| तदप्रमेयाप्रतिकारकृत्रिमम् कृतं स्वयं साध्विति विश्वकर्मणा। दिवं गतं वायुपथप्रतिष्टितम् व्यराजताssदित्य पथस्य लक्ष्मवत्॥ २|| नतत्र किंचि न्नकृतं प्रयत्नतो न तत्रकिंचिन्न महार्हरत्नवत्। न ते विशेषा नियता स्सुरेष्वपि न तत्र किंचिन्न महाविशेषवत्॥ ३|| तपस्समाधानपराक्रमार्जितम् मनस्समाधानविचारचारिणम्। अनेकसंस्थान विशेषनिर्मितम् ततस्ततस्तुल्य विशेषदर्शनम्॥ ४|| मनस्समाधाय तु शीघ्रगामिनम् दुरावरं मारुततुल्यगामिनम्। महात्मनां पुण्यकृतां महार्थिनाम् यशस्विनामग्र्यमुदा मिवालयम्॥५|| विशेषमालांब्य विशेषसंस्थितम् विचित्रकूटं बहुकूटमंडितम्। मनोभिरामं शरदिंदु निर्मलम् विचित्रकूटं शिखरं गिरेर्यथा ॥६|| वहंति यं कुंडलशोभिताननाः महाशना व्योमचरा निशाचराः। विवृत विध्वस्तविशाललोचनाः महाजवा भूतगणा स्सहस्रशः॥७|| वसंतपुष्कोत्करचारुदर्शनम् वसंतमासादपि कांत दर्शनम्। स पुष्पकं तत्र विमानमुत्तमम् ददर्श तद्वानरवीरसत्तमः॥८||	8	114
Pushpaka Vimana, an aerial car, has been narrated here.
10	तत्र दिव्योपमं मुख्यं स्फाटिकं रत्नभूषितम् | अवेक्षमाणो हनुमान्ददर्श शयनासनम् || १|| तस्य चैकतमे देशे सोऽग्र्यमाल्यविभूषितम् | ददर्श पाण्डुरं छत्रं ताराधिपतिसंनिभम् || २|| बालव्यजनहस्ताभिर्वीज्यमानं समन्ततः | गन्धैश्च विविधैर्जुष्टं वरधूपेन धूपितम् || ३|| परमास्तरणास्तीर्णमाविकाजिनसंवृतम् | दामभिर्वरमाल्यानां समन्तादुपशोभितम् || ४|| तस्मिञ्जीमूतसङ्काशं प्रदीप्तोत्तमकुण्डलम् | लोहिताक्षं महाबाहुं महारजतवाससं || ५|| लोहितेनानुलिप्ताङ्गं चन्दनेन सुगन्धिना | सन्ध्यारक्तमिवाकाशे तोयदं सतडिद्गुणम् || ६|| वृतमाभरणैर्दिव्यैः सुरूपं कामरूपिणम् | सवृक्षवनगुल्माढ्यं प्रसुप्तमिव मन्दरम् || ७|| क्रीडित्वोपरतं रात्रौ वराभरणभूषितम् | प्रियं राक्षसकन्यानां राक्षसानां सुखावहम् || ८|| पीत्वाप्युपरतं चापि ददर्श स महाकपिः | भास्करे शयने वीरं प्रसुप्तं राक्षसाधिपम् || ९|| निःश्वसन्तं यथा नागं रावणं वानरोत्तमः | आसाद्य परमोद्विग्नः सोऽपासर्पत्सुभीतवत् || १०|| अथारोहणमासाद्य वेदिकान्तरमाश्रितः | सुप्तं राक्षसशार्दूलं प्रेक्षते स्म महाकपिः || ११|| शुशुभे राक्षसेन्द्रस्य स्वपतः शयनोत्तमम् | गन्धहस्तिनि संविष्टे यथाप्रस्रवणं महत् || १२|| काञ्चनाङ्गदनद्धौ च ददर्श स महात्मनः | विक्षिप्तौ राक्षसेन्द्रस्य भुजाविन्द्रध्वजोपमौ || १३|| ऐरावतविषाणाग्रैरापीडितकृतव्रणौ | वज्रोल्लिखितपीनांसौ विष्णुचक्रपरिक्षितौ || १४|| पीनौ समसुजातांसौ सङ्गतौ बलसंयुतौ | सुलक्षण नखाङ्गुष्ठौ स्वङ्गुलीतललक्षितौ || १५|| संहतौ परिघाकारौ वृत्तौ करिकरोपमौ | विक्षिप्तौ शयने शुभ्रे पञ्चशीर्षाविवोरगौ || १६|| शशक्षतजकल्पेन सुशीतेन सुगन्धिना | चन्दनेन परार्ध्येन स्वनुलिप्तौ स्वलङ्कृतौ || १७|| उत्तमस्त्रीविमृदितौ गन्धोत्तमनिषेवितौ | यक्षपन्नगगन्धर्वदेवदानवराविणौ || १८|| ददर्श स कपिस्तस्य बाहू शयनसंस्थितौ | मन्दरस्यान्तरे सुप्तौ महार्ही रुषिताविव || १९|| ताभ्यां स परिपूर्णाभ्यां भुजाभ्यां राक्षसाधिपः | शुशुभेऽचलसङ्काशः शृङ्गाभ्यामिव मन्दरः || २०|| चूतपुंनागसुरभिर्बकुलोत्तमसंयुतः | मृष्टान्नरससंयुक्तः पानगन्धपुरःसरः || २१|| तस्य राक्षससिंहस्य निश्चक्राम मुखान्महान् | शयानस्य विनिःश्वासः पूरयन्निव तद्गृहम् || २२|| मुक्तामणिविचित्रेण काञ्चनेन विराजता | मुकुटेनापवृत्तेन कुण्डलोज्ज्वलिताननम् || २३|| रक्तचन्दनदिग्धेन तथा हारेण शोभिता | पीनायतविशालेन वक्षसाभिविराजितम् || २४|| पाण्डुरेणापविद्धेन क्षौमेण क्षतजेक्षणम् | महार्हेण सुसंवीतं पीतेनोत्तमवाससा || २५|| माषराशिप्रतीकाशं निःश्वसन्तं भुजङ्गवत् | गाङ्गे महति तोयान्ते प्रसुतमिव कुञ्जरम् || २६|| चतुर्भिः काञ्चनैर्दीपैर्दीप्यमानैश्चतुर्दिशम् | प्रकाशीकृतसर्वाङ्गं मेघं विद्युद्गणैरिव || २७|| पादमूलगताश्चापि ददर्श सुमहात्मनः | पत्नीः स प्रियभार्यस्य तस्य रक्षःपतेर्गृहे || २८|| शशिप्रकाशवदना वरकुण्डलभूषिताः | अम्लानमाल्याभरणा ददर्श हरियूथपः || २९|| नृत्तवादित्रकुशला राक्षसेन्द्रभुजाङ्कगाः | वराभरणधारिण्यो निषन्ना ददृशे कपिः || ३०|| तासामेकान्तविन्यस्ते शयानां शयने शुभे | ददर्श रूपसम्पन्नामपरां स कपिः स्त्रियम् || ३१|| मुक्तामणिसमायुक्तैर्भूषणैः सुविभूषिताम् | विभूषयन्तीमिव च स्वश्रिया भवनोत्तमम् || ३२|| गौरीं कनकवर्णाभामिष्टामन्तःपुरेश्वरीम् | कपिर्मन्दोदरीं तत्र शयानां चारुरूपिणीम् || ३३|| स तां दृष्ट्वा महाबाहुर्भूषितां मारुतात्मजः | तर्कयामास सीतेति रूपयौवनसम्पदा | हर्षेण महता युक्तो ननन्द हरियूथपः || ३४|| आश्पोटयामास चुचुम्ब पुच्छं ननन्द चिक्रीड जगौ जगाम | स्तम्भानरोहन्निपपात भूमौ निदर्शयन्स्वां प्रकृतिं कपीनाम् || ३५||	35	149
Shri Hanuman observes Ravana sleeping on a magnificent cot in the house. He also sees Mandodari and thinks her to be Seetha and gets elated.

इत्यार्षे श्री रामायणे सुन्दरकाण्डे तृतीय: भाग:

 

Sundarakāṇḍa Part-2

Sundarakāṇḍa Part-4